Znaczenie koncepcji grup zdrowia wymion (ang. Udder Health Group - UHG) w kontekście optymalizacji praktyk w zakresie zarządzania stadami mlecznymi

Kilka badań weryfikowało już wartość parametru SCC (liczba komórek somatycznych) i DSCC (różnicowa liczba komórek somatycznych) w oparciu o koncepcję grup zdrowia wymion. Badania te dotyczyły m.in. rozwoju metody DSCC, obecności patogenów powodujących stany zapalne wymion oraz wydajności krów mlecznych.

Przeprowadzono też nowe badanie w którym przyjęto inną strategię, polegającą na przeprowadzeniu wywiadów z licznymi rolnikami w dwóch różnych krajach na temat ich praktyk w zakresie zarządzania stadami. Badanie to wykazało nowe informacje o tym: 1) w jaki sposób dane dotyczące grup zdrowia wymion mogą być wykorzystane do optymalizacji praktyk w zakresie zarządzania stadami mlecznymi, oraz 2) jak te dane przekładają się na parametry wydajności stad mlecznych.

O wynikach badania oraz ich potencjalnym zastosowaniu rozmawialiśmy z jednym z autorów badania, dr. Danielem Schwarzem, magistrem inżynierii rolnictwa i doktorem nauk rolniczych. 

Co było celem badania?

Zasadniczym celem badania było zbadanie zależności pomiędzy koncepcją grup zdrowia wymion (ang. Udder Health Group - UHG) opartą na ogólnej liczbie komórek somatycznych (SCC) i różnicowej liczbie komórek somatycznych (DSCC), a praktykami w zakresie zarządzania stadami mlecznymi. W tym celu odwiedzono 41 gospodarstw w Austrii i w Niemczech posiadających stada o różnym stanie zdrowia wymion i przeprowadzono z nimi wywiady. W drugiej części badania skoncentowano się na zbadaniu związków pomiędzy wydajnością stada (opartą na średniej dziennej produkcji mleka skorygowanej energetycznie oraz szacunkowej wartości mleka), a proporcjami krów w grupie UHG A

Jakie są najważniejsze wnioski?

Po pierwsze, kategoryzacja stanu zdrowia wymion przy użyciu koncepcji grup (UHG) daje inne wyniki niż kiedy polegamy wyłącznie na parametrze liczby komórek somatycznych (SCC). Mówiąc bardziej szczegółowo koncepcja grup zdrowia wymion pozwala bardziej precyzyjnie określić stan zdrowia wymion stada, ponieważ krowy o niskim stężeniu komórek somatycznych (SCC) dzielimy na zdrowe/prawidłowe oraz krowy z podejrzeniem/wczesnym zapaleniem wymienia, w zależności od wyniku badania DSCC (różnicowa liczby komórek somatycznych). 

Po drugie praktyki w zakresie zarządzania stadami różnią się często w następujących obszarach: zarządzanie boksami, procedura dojenia, kontrola zdrowia wymion, oraz sposób postępowania z krowami w okresie suchym i po udojeniu w trzech różnych kategoriach stad (tj. dobry, średni, i zły stan zdrowia wymion) zdefiniowanych na podstawie koncepcji UHG. Stada, w których odsetek krów w grupie UHG A był najwyższy, stosowały większość środków profilaktycznych w celu zapobiegania mastitis, co z kolei wyjaśnia niski odsetek krów z podejrzeniem stanu zapalnego w tych stadach. Ponadto stwierdzono, że takie stada wypadły lepiej (+9 % do wydajności mleka, +11 % długowieczności, -35 % do antybiotykoterapii) niż stada z pozostałych kategorii (grup zdrowia wymion). W zwiazku z tym wykorzystanie koncepcji grup zdrowia wymion może pomóc lepiej określić stan zdrowia wymion w stadzie mlecznym oraz zachęcić poszczególnych interesariuszy do podjęcia działań majacych na celu poprawę zdrowia wymion poprzez zastosowanie środków prewencyjnych.

Po trzecie, potwierdzono przewidywaną pozytywną zależność między odsetkiem krów w grupie UHG A (tj. zdrowe krowy) a wydajnością stada.

Co wykazało badanie pod względem korzyści, jakie koncepcja UHG może zaoferować stadom mlecznym?

Posłużyliśmy się koncepcją UHG do podziału stad na kategorie: dobry, średni i zły stand zdrowia wymion. Taka kategoryzacja różni się od zastosowania liczby komórek somatycznych (SCC) jako wyłącznego parametru oceny i była bardziej klarowna w kontekście identyfikacji stad o dobrym stanie zdrowia wymion. Okazało się, że te gospodarstwa wkładały więcej wysiłku w zarządzanie stadem niż te, których stada znalazły się w pozostałych kategoriach. Mówiąc bardziej szczegółowo, gospodarstwa te wzorowo zarządzały boksami, stosowały bardziej szczegółowe procedury dojenia, bardziej rygorystycznie kontrolowały zdrowie wymion i lepiej obsługiwały krowami w okresie suchym i po udoju. To z kolei oznacza, że koncepcja UHG, a zwłaszcza odsetek krów w kategorii UHG A, może służyć jako wskaźnik tego, jak skutecznie praktyki w zakresie zarządzania stadem przyczyniają się do zdrowia wymion. Biorąc pod uwagę ogólną złożoność kwestii zdrowia wymion oraz fakt, że mastitis to choroba wieloczynnikowa, do poprawy sytuacji nie wystarczy zastosowanie jednogo czy dwóch indywidualnych rozwiązań. Potrzebna będzie raczej kombinacja odpowiednich środków we wszystkich obszarach zarządzania stadem.

Jak koncepcja grup zdrowia wymion (ang. Udder Health Group - UHG) przekłada się na optymalizację praktyk w zakresie zarządzania stadami mlecznymi?

Zaobserwowano trend, że im więcej krów znajduje się w grupie UHG A, tym wyższa jest średnia dzienna produkcja stada. Nie było to zaskoczeniem, ponieważ wcześniejsze badania wykazały, że krowy w grupie UHG A są najbardziej produktywne dlatego, że to właśnie one wydają się nie być dotknięte problemem zdrowia wymion. Jednak wydajność stad mlecznych nie zależy wyłącznie od stanu zdrowia wymion. Czynniki takie jak karmienie również mają wpływ.

Kto może odnieść korzyści z wykorzystania koncepcji UHG?

Wszystkie podmioty zaangażowane w produkcję mleka mogą potencjalnie odnieść korzyści z koncepcji UHG. Głównymi beneficjentami są jednak prawdopodobnie krowy mleczne, ponieważ jest to okazja do zmniejszenia skali występowania problemów ze zdrowiem wymion. Zarządcy stad mlecznych, weterynarze oraz doradcy mogą wykorzystać te dane do bardziej efektywnego monitorowania stanu zdrowia wymion w gospodarstwach mlecznych, a przede wszystkim dostroić stosowane obecnie środki zapobiegawcze lub wprowadzić nowe. Dane można potencjalnie wykorzystać również do oceny zdrowia (i dobrostanu) zwierząt w gospodarstwach mlecznych w kontekście programów motywacyjnych.  

Jak koncepcja UHG wpłynie na kwestię stosowania antybiotyków w produkcji mleka?

Koncepcja w dużym stopniu wspiera ideę pracy w oparciu o działania prewencyjne mające na celu zapobieganie występowaniu mastitis. Obecnie większość antybiotyków stosowanych przez gospodarstwa mleczne podaje się zwierzętwom w związku ze zdrowiem wymion, a powszechnie wiadomo, że najlepszą terapią jest profilaktyka. W związku z tym koncepcja UHG mogłaby być wykorzystana, aby zachęcić praktyków do położenia większego nacisku na środki zapobiegawcze i tym samym przyczynić się do zmniejszenia skali stosowania antybiotyków 

Przeczytaj pełną treść badania!

Przydatność koncepcji grupowania zdrowia wymion opartej na ogólnej i różnicowej liczbie komórek somatycznych w ocenie praktyk w zakresie zarządzania stadami oraz zdrowiem wymion w stadach mlecznych - https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2023.105977

Pozostałe źródła

1. Różnicowa liczba komórek somatycznych — nowatorska metoda rutynowych badań przesiewowych pod kątem mastitis w ramach analiz w programach poprawy stad mlecznych (DHI) - https://doi.org/10.3168/jds.2016-12409
2. Różnicowa liczba komórek somatycznych w mleku przed, w trakcie i po mastitis indukowanym lipopolisacharydem i kwasem lipotejchoinowym u krów mlecznych - https://doi.org/10.3168/jds.2017-14152
3. Badanie różnicowej liczby komórek somatycznych jako potencjalnego nowego wskaźnika uzupełniającego w stosunku do ogólnej liczby komórek somatycznych w celu identyfikacji zakażenia gruczołów mlekowych u krów mlecznych pod koniec okresu laktacji - https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2019.104803
4. Ocena nowego parametru, różnicowej liczby komórek somatycznych, jako szybkiego i niedrogiego testu uzupełniającego w zarządzaniu zdrowiem wymion poprzez regularną rejestrację danych o mleku - https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2020.105079
5. Badanie wydajności krów mlecznych w różnych grupach zdrowia wymion zdefiniowanych na podstawie połączenia ogólnej i różnicowej liczby komórek somatycznych - https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2020.105123
6. Zależności pomiędzy poszczególnymi grupami zdrowia wymion (zdefiniowanymi na podstawie zestawienia ogólnej i różnicowej liczby komórek somatycznych) a przyszłym stanem zdrowia wymion krów mlecznych - https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2021.105374
7. Przydatność koncepcji grupowania zdrowia wymion opartej na ogólnej i różnicowej liczbie komórek somatycznych w ocenie praktyk w zakresie zarządzania stadami oraz zdrowiem wymion w stadach mlecznych- https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2023.105977