Niewielkie zielone nasiona znane pod łacińską nazwą „pisum”, a powszechnie nazywane grochem należą do najstarszych udomowionych gatunków roślin. W średniowiecznych źródłach są często wspominane, ponieważ były wówczas podstawowym składnikiem diety chroniącym przed głodem. Dzięki słodszym i lepiej przyswajalnym odmianom, które powstały na przestrzeni lat, groch zyskał nowe właściwości i zastosowania, a wraz ze zmianami klimatycznymi, silnym naciskiem na zrównoważoną żywność i poszukiwaniem alternatywnych białek odżyło zainteresowanie jego uprawą.
W Europie Północnej gatunek ten od dawna jest wykorzystywany jako doskonałe źródło białka w paszach dla zwierząt i staje się coraz bardziej popularny wśród rolników poszukujących bardziej odpornych na zmiany klimatyczne odmian oraz ekologicznych alternatyw dla soi na pasze i żywność roślinną. Wraz ze wzrostem popularności rosło zapotrzebowanie na monitorowanie upraw, a firma FOSS była liderem w opracowywaniu kalibracji do pomiaru kluczowych parametrów.
Wartość odżywcza grochu
Groch ma wiele zalet zarówno jako składnik karmy dla zwierząt, jak i jako produkt przeznaczony do spożycia przez ludzi. Dzięki niskiej alergenności i wysokiej wartości odżywczej w porównaniu z innymi roślinami strączkowymi może być wykorzystywany w napojach, zamiennikach mięsa oraz jako stabilizator żywności. Jednak roślina ta wykazuje znaczące zróżnicowanie nie tylko w zależności od odmiany, ale także od pory roku i warunków, w jakich jest uprawiana. Różnorodność ta powoduje wzrost zapotrzebowania na znajomość składu, który wskazuje optymalne zastosowanie w paszach dla zwierząt i produktach spożywczych pochodzenia roślinnego, a w zależności od kluczowych parametrów, takich jak poziom białka lub zdolność do gotowania, zebrany groch można przeznaczyć do różnych celów.
Emma Deyer Matzen, naukowczyni w firmie FOSS oraz autorka doktoratu poświęconego tym zagadnieniom, wyjaśnia: „Wyzwanie polega na tym, że ze względu na obecność różnych rodzajów skrobi białka grochu różnią się pod względem denaturacji i agregacji. Brak miarodajnych wyników analizy składu utrudnia wykorzystanie grochu w ustandaryzowanej produkcji żywności i może skutkować zróżnicowaną jakością produktów” – wyjaśnia naukowczyni. „W zależności od odmiany i pory roku skład oraz zastosowanie grochu z tej samej działki mogą się różnić, ale dzięki analizie i monitorowaniu uprawy można nie tylko określić, który groch wykorzystać do produkcji paszy lub żywności, ale także zawęzić ocenę do partii, która najlepiej nadaje się do produkcji np. napojów roślinnych lub burgerów” – dodaje naukowczyni. „Na przykład w przypadku napojów roślinnych chcemy, aby groch miał wysoką zawartość rozpuszczalnych białek, ale również aby podczas przechowywania w napoju nie powstawał osad, który może zostać uznany za zepsucie produktu”. Podsumowując, naukowczyni dodaje: „dlatego musimy badać skład surowca, aby upewnić się, że optymalnie wykorzystujemy materiał białkowy”.
Wysokiej jakości rozwiązania do badania alternatywnych materiałów białkowych
W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na alternatywne źródła białka firma FOSS stała się liderem w opracowywaniu rozwiązań do analizy jakości tego rodzaju surowców. Mette Skau Mikkelsen, szefowa inicjatywy na rzecz alternatywnych źródeł białka, wyjaśnia: „zaletą analizy surowców, na przykład źródeł białka, takich jak groch, jest fakt, że można poznać jakość uzyskanego surowca, a tym samym określić jego przydatność do produkcji żywności. Jak zauważył jeden z naszych klientów: doskonałe walory w zakresie smaku i konsystencji produktu zaczynają się od kontroli podstawowych parametrów wejściowych, takich jak ilość białka i wilgotność”.
Analiza jakości ma ogromne znaczenie w całym procesie produkcji alternatywnych źródeł białka. Mette Skau Mikkelsen podkreśla: „ciągłe monitorowanie składu na wszystkich etapach ekstrakcji umożliwia odpowiednią kontrolę procesu oraz poprawę wydajności produkcji aż do etapu kontroli i etykietowania produktu końcowego. Pomaga to uzyskać spójny produkt końcowy o kompletnym profilu odżywczym oraz o odpowiednich walorach w zakresie konsystencji i smaku”.
Firma FOSS jest liderem w dziedzinie analizy alternatywnych źródeł białka i oferuje obecnie kilka rozwiązań przydatnych w branży. „Dla analizatora typu benchtop Infratec™ oferujemy kalibracje obsługujące szeroki zakres typów próbek, w tym fasoli, grochu i innych roślin strączkowych”. Mette Skau Mikkelsen wyjaśnia: „urządzenie Infratec doskonale sprawdza się w monitorowaniu większych ilości surowca, na przykład podczas zbiorów. Dostępne są gotowe do użycia pakiety analityczne dla szerokiej gamy próbek, w tym pszenicy, kukurydzy i innych zbóż, a także nasion roślin oleistych, fasoli, grochu i innych roślin strączkowych . W przypadku mniejszych ilości próbek, mniejszych frakcji, próbek procesowych i składników białkowych szybkie i dokładne wyniki przy minimalnym zapotrzebowaniu na przygotowanie próbek zapewnia analizator NIRS™ DS3. Stanowi to gwarancję stałej jakości produktu końcowego przy jednoczesnych oszczędnościach na kosztach opracowywania i produkcji żywności pochodzenia roślinnego. Właśnie sfinalizowaliśmy prace nad pakietami kalibracyjnymi dla analizatora NIRS DS3 obsługującymi szeroki zakres alternatywnych składników białkowych, takich jak groch i soja, oraz produktów teksturowanych”.
33 tys. unikalnych próbek nasion
NordGen to skandynawskie centrum badań genetycznych i bank genów roślin, w którym przechowuje się 33 tys. unikalnych próbek nasion, z których niektóre mają nawet ponad 100 lat. Aby zapewnić użytkownikom NordGen najlepszy możliwy przegląd dostępnych nasion, firmy FOSS i NordGen przeprowadziły badanie, w którym wszystkie nasiona grochu w kolekcji były badane przy użyciu spektroskopii NIR w celu określenia parametrów składu, takich jak białko i wilgoć oraz zmapowania każdego z ich unikalnych śladów chemicznych.
„Korzystając zarówno z analizatora Infratec, jak i analizatora NIRS DS3, pomogliśmy zmapować wielką kolekcję nasion grochu. Jednocześnie projekt odegrał ważną rolę w aktualizacji parametrów naszych rozwiązań o unikalne odmiany grochu oraz w opracowaniu wydajnych i niezawodnych kalibracji wspierających branżę alternatywnych źródeł białka” – podsumowuje Mette Skau Mikkelsen i dodaje: „blisko współpracujemy z branżą i stale poszerzamy bazę danych, aby wspierać naszych klientów i być na bieżąco z trendami i potrzebami. Duża pula próbek sprawia, że nasze kalibracje są niezawodne bez względu na czynniki zewnętrzne. To, co wyróżnia nasze rozwiązania, to fakt, że są one stale aktualizowane o kolejne rodzaje próbek na całym świecie”.
